De Batman

Er was eens een koninkrijk, waar de mensen in harmonie leefden. De koning trok regelmatig het land in om met zijn onderdanen te praten want hij vond het belangrijk om hun mening te kennen. Dat zorgde ervoor dat hij goede beslissingen nam en het maakte hem geliefd bij vriend en vijand. Maar toen de landen om hem heen het democratisch model omarmden, aarzelde hij geen moment en droeg hij zijn macht over aan een nieuw gekozen parlement. Daarin zaten 100 burgers van verschillende partijen. Na een snelle formatie kon de regering aan de slag. Het eerste debat werd geagendeerd en dat riep de nodige vragen op. Want nooit eerder hadden de Kamerleden gedebatteerd en dus besloot de voorzitter om de hulp in te roepen van een expert. Ze nam contact op met de Debatschool en die verwees haar naar Gotham, naar de grootste deskundige ter wereld: DeBatman. Deze was bereid om een aantal sessies in de Kamer te begeleiden.

Het eerste onderwerp op de agenda leek eenvoudig. Het ging om de vraag of de op papier uitgewerkte notulen met een paperclip of een nietje bij elkaar moesten worden gehouden.

‘Voorzitter, het lijkt me verstandig om een nietje te gebruiken,’ begon de heer Timide van de PvdM zijn betoog. ‘Dan weten we zeker dat de papieren in de juiste volgorde aan elkaar blijven zitten.’

‘Voorzitter, de heer Timide heeft gelijk,’ antwoordde mevrouw Paardenbloem van RR. ‘Een nadeel is wel dat je dan geen los blaadje mee kunt nemen.’

‘Dat is een goed punt, dank u wel,’ zei de heer Timide. ‘Daar had ik niet aan gedacht.’

Op dit moment greep DeBatman in.

‘Stop,’ zei hij beslist. ‘Dit is niet de bedoeling. Het lijkt wel alsof jullie vrienden zijn. Dit is een debat, daar geldt het recht van de sterkste.’

De aanwezigen keken verbaasd naar DeBatman, die plaatsnam achter het spreekgestoelte.

‘Ik zal u de beginselen uitleggen,’ zei hij. ‘Het is eenvoudig. Bij een debat gaat het erom dat u uw stelling verdedigt en die van uw opponent bestrijdt. Daartoe brengt u eerst uw standpunt zelfverzekerd naar voren. Daarna luistert u goed naar de argumenten van uw tegenstander, die u vervolgens keihard weerlegt. Maak vooral niet de fout om mee te bewegen, want dat is een teken van zwakte. Bedenk dat het gaat om winst en verlies. Uiteindelijk is dat het enige wat telt.’

Er viel een korte stilte. DeBatman keek naar mevrouw Paardenbloem en de heer Timide.

‘Wilt u het nog een keer proberen?’ vroeg hij.

Aarzelend liepen ze terug naar hun microfoons.

‘Voorzitter,’ begon de heer Timide. ‘We moeten nietjes gebruiken, want alleen daarmee kunnen de papieren goed bij elkaar worden gehouden. Het is de beste oplossing, de goedkoopste oplossing en feitelijk de enige oplossing.’

‘Voorzitter, dat is onzin,’ riposteerde mevrouw Paardenbloem. ‘Niemand zit te wachten op gaatjes in de papieren en notulen die voor altijd aan elkaar vastzitten. Daarbij kunnen paperclips meerdere keren worden gebruikt en dat geldt niet voor de nietjes, die uiteindelijk allemaal in het milieu terecht komen.’

‘Ho, stop maar even,’ zei DeBatman. ‘Dit is al beter, maar het kan scherper. U richt zich nu op de feitelijke eigenschappen van de nietjes en de paperclips. U kunt het echter ook op de persoon spelen of standpunten framen als zeer onverstandig of onuitvoerbaar. U kunt de argumenten van de heer Timide bijvoorbeeld ‘nietjeszeggend’ noemen zoals alles wat de Partij voor de Mensen naar voren brengt ‘nietjeszeggend’ is. En u kunt suggereren dat mevrouw Paardenbloem in het verleden wel vaker een bladzijde uit de notulen heeft verwijderd.’

‘Dat is niet waar,’ reageerde de fractievoorzitter van RoodRechts als door een wesp gestoken. ‘Hoe komt u hierbij?’

DeBatman knikte tevreden.

‘Geachte leden van de Kamer, ziet u wat er gebeurt? Dit is de toon en scherpte waar ik naar op zoek ben. Ik stel voor dat u het nog een keer probeert.’

Mevrouw Paardenbloem en de heer Timide gingen tegenover elkaar staan en wat volgde was een woordenwisseling tussen twee opponenten op het scherpst van de snede, die zoals verwacht niet leidde tot een compromis of overeenstemming. DeBatman was redelijk tevreden en in de weken die volgden begeleidde hij de Kamerleden totdat hij vond dat het vereiste niveau was bereikt. Met gepaste trots rapporteerde hij aan de koning dat de Kamer inmiddels functioneerde zoals in de meeste moderne democratieën. De koning bedankte DeBatman en betaalde hem vorstelijk voor zijn bewezen diensten. De volgende dag nam de koning plaats op de publieke tribune. Ditmaal stond de archivering van de notulen op de agenda. Er lag een voorstel van de PvdM om ze in dossiermapjes te bewaren en een tegenvoorstel van de RR om ze in enveloppen op te bergen.

‘Voorzitter, het moge duidelijk zijn dat de notulen in een envelop horen,’ begon mevrouw Paardenbloem haar betoog. ‘Of zijn we op zoek naar een nieuw nietjeszeggend debacle? Want dossiermappen zijn onbetaalbaar, gevaarlijk en een aanslag op het milieu. En daarbij...’

‘Het spijt me voorzitter,‘ interrumpeerde de heer Timide haar. ‘Maar dit is totale onzin, zoals alles wat mijn opponent zegt totale onzin is. Wat is het nut van het archiveren van notulen als dit gebeurt in dichtgeplakte enveloppen?’

‘Ik heb nooit beweerd dat we de enveloppen willen dichtplakken.’

‘Wilt u wachten tot ik u het woord geef?’ greep de voorzitter in.

‘Nee, dat wil ik niet,’ zei mevrouw Paardenbloem. ‘Want dit is een pertinente leugen.’

‘En dat zegt de vrouw die durfde beweren dat de paperclip de oplossing zou zijn voor al onze notulaire problemen. Hadden we voor de nietjes gekozen, dan was het debat van vandaag helemaal niet nodig geweest.’

De koning keek in opperste verbazing naar het schouwspel voor hem. Hij was met stomheid geslagen en kon niet geloven dat in zijn Kamer op onbeschofte wijze ruzie werd gemaakt, want een ander woord had hij er niet voor. Hij stond op, verliet de tribune en liep de zaal in. De voorzitter heette de koning van harte welkom en staakte de vergadering.

‘Zou ik de Kamer mogen toespreken?’ vroeg de vorst.

‘Vanzelfsprekend, ga uw gang.’

De koning nam het woord.

‘Dames en heren,’ begon hij. ‘We hebben een grote stap voorwaarts gezet toen we een democratie werden en ik ben u allemaal dankbaar. Want u heeft uw nek uitgestoken en uw kastelen en boerderijen verlaten om in de Kamer plaats te nemen. We willen samen tot betere oplossingen komen, waarbij iedereen zijn of haar stem laat horen. Daarvoor is het nodig dat u naar elkaar luistert en goede argumenten van elkaar overneemt. Op die manier kunt u samen de beste beslissingen nemen voor ons land.’

Mevrouw Paardenbloem liep naar de interruptiemicrofoon.

‘Koninklijke hoogheid, het spijt me, maar u heeft niets te zeggen over hoe wij debatteren.’

Er klonk instemmend geroezemoes in de Kamer.

‘DeBatman heeft ons geleerd hoe je professioneel met elkaar omgaat en daar hoort een scherp debat nu eenmaal bij.’

‘In dit geval ben ik het met mijn opponent eens,’ voegde de heer Timide hieraan toe. ‘En dat wil wat zeggen, want het gebeurt zelden dat mevrouw Paardenbloem iets zinnigs inbrengt.’

De koning wist niet wat hem overkwam. Boos en teleurgesteld keerde hij terug naar zijn paleis. DeBatman had een niet te stoppen ontwikkeling in gang gezet en het duurde niet lang of zijn gesprekstechnieken drongen door tot de directies van grote bedrijven, de besturen van verenigingen en zelfs tot de collegezalen van de universiteit. Debatteren werd een populaire bezigheid. Het samen zoeken naar de beste oplossing of een compromis behoorde daarmee tot het verleden.

Een jaar later keek de Kamer tevreden terug op wat er was bereikt.

‘En we leven nog lang en gelukkig,’ concludeerde mevrouw Paardenbloem.

‘Daar ben ik het niet mee eens,’ klonk het door de zaal.